Işıltılı Bilgi Köşesi Yazılar

Türk Edebiyatında İlk Epik Tiyatro Örneği Nedir? Bir gün, ekonomi dersinde girdiğim bir sunumda, iktisadi verilerle ilgili konuşurken bir anda kafamda başka bir şey canlandı. Tiyatro… Epik tiyatro… Hani şu, sadece izleyiciye gösterilen bir oyun değil, aynı zamanda toplumsal değişim aracı olarak kullanılan oyun. Peki, Türk edebiyatında ilk epik tiyatro örneği nedir? Bu soru kafama takıldı ve ister istemez bir araştırma yapmaya başladım. İster iş dünyasında veriyle uğraşırken, isterse çocukluğumun geçtiği o eski mahallede tiyatroya olan ilgimi hep içimde taşıdım. Bu yazıda, biraz o soruyu yanıtlamaya, biraz da epik tiyatronun Türk edebiyatındaki yerini tartışmaya çalışacağım. Epik Tiyatro Nedir? Epik tiyatro,…

Giriş: İnsan, Hak ve Bilginin Sınırları Bir insan düşünün; elinde bir nesne var, fakat o nesnenin gerçekten ona ait olup olmadığını bilmiyor. Bu nesne, belki bir mirasın parçası, belki de bir arkadaşın yanlışlıkla verdiği bir eşya. Peki, hak iddia etmek doğru mu? Peki, bu iddia doğru temellere dayanıyor mu? Felsefe bize, etik, epistemoloji ve ontoloji alanlarında bu soruların izini sürmeyi öğretir. Etik, doğru ve yanlışın sınırlarını; epistemoloji, bilginin doğasını ve sınırlarını; ontoloji ise varlığın ve aidiyetin temel yapısını sorgular. İşte istihkak davası, tam da bu üç alanın kesişim noktasında ortaya çıkan hukuki bir kavramdır. Istihkak Davası Nedir? Tanım Istihkak davası,…

İstiap Aşımı: Güç, Kurum ve Toplumsal Düzenin Sınırları Güç ilişkileriyle örülü bir toplumda, bir bireyin ya da kolektifin taşıdığı sorumluluk ve yüklerin sınırları çoğu zaman belirsizdir. Bu sınırların aşılması, sadece bireysel bir kriz yaratmakla kalmaz; toplumsal düzenin ve kurumların işleyişini de test eder. İşte tam bu noktada “istiap aşımı” kavramı devreye girer. Siyaset biliminden bakıldığında, istiap aşımı, devlet, iktidar, yurttaşlık ve demokrasi arasındaki dengeyi sarsan, güç ilişkilerinin ve meşruiyet algısının sınandığı kritik bir olgudur. İstiap Aşımı Nedir? İstiap aşımı, temel olarak, bir kişi veya kurumun taşıyabileceği sorumluluk, yük ve beklentilerin sınırlarını aşması durumunu ifade eder. Siyaset biliminde ise bu kavram,…

Takım Satmak İstiyorum, Nereden Alabilirim? Herkes bir gün, aslında sevdiği bir şeyin peşinden gitmek ister. Mesela ben de bir süre önce takım satmak istiyorum diye düşündüm. Yani, bir işim var, gündüzleri ofiste çalışıyorum, ama akşamları, kendi kişisel projelerime vakit ayırarak yeni bir şeyler yapmak istiyorum. Takım satmak da aslında bayağı ilginç bir fikir gibi geldi. Hani, her şeyin bir yolu var, değil mi? Peki, takım satmak istiyorum, nereden alabilirim? Nereden başlayabilirim? İşte bu yazı da bu soruya cevap arayarak, bir yandan da kendi serüvenimi anlatmak üzere yazılmış bir yazı olacak. Hadi gel, birlikte bakalım. Takım Satmak Ne Demek? Ve Nereden…

Köpük Sabun Nasıl Yapılır? Küresel ve Yerel Bir Bakış Merhaba! Bugün oldukça ilginç bir konuyu ele alacağım: Köpük sabun nasıl yapılır? Hepimiz sabunları kullanıyoruz ama köpük sabun, son yıllarda hayatımıza girmesiyle farklı bir boyut kazandı. Hem pratik hem de eğlenceli olduğu için, özellikle el temizliğinde oldukça yaygınlaştı. Ancak bu sabunun tam olarak nasıl yapıldığını ve küresel ile yerel anlamda nasıl popüler hale geldiğini hiç düşündünüz mü? Gelin, bu sorunun peşine düşelim. Ben de Bursa’da yaşayan, teknoloji ve sosyal olaylara meraklı bir beyaz yaka çalışanı olarak, hem Türkiye’deki hem de dünya genelindeki pratikleri gözlemleyerek bu yazıyı hazırladım. Hem yerel, hem de…

Karamanoğlu Mehmet Bey’i Kim Öldürdü? Bir Tarihsel Gizem Üzerine Küresel ve Yerel Bir Bakış Karamanoğlu Mehmet Bey’in öldürülmesi, Türk tarihinde üzerinde en çok tartışılan, üzerine birçok efsane ve rivayet üretilen olaylardan birisi. Ancak, bu olayın arkasında gerçeklerin ne kadar gizli kaldığına bakıldığında, aslında yalnızca bir padişahın ya da hükümdarın öldürülmesi değil, aynı zamanda tarih boyunca güç mücadelelerinin ne kadar kirli ve belirsiz olabileceğine dair önemli bir örnek buluyoruz. Karamanoğlu Mehmet Bey’i kim öldürdü sorusu, yalnızca bir tarihsel soru olmaktan çıkıp, tarihsel yorumlar, toplumsal yapı ve siyasi oyunların birer yansıması haline gelmiş. Şimdi bu olayın hem Türkiye’deki hem de küresel çapta…

Güneş Paneli Hangi Malzemeden Yapılır? Sosyolojik Bir Bakış Güneş panelleri, genellikle teknoloji ve mühendislik perspektifinden tartışılır. Ancak bu sistemlerin arkasında sadece fizik ve kimya değil, aynı zamanda toplumsal yapılar, kültürel normlar ve bireylerin davranışları da vardır. Düşünsenize; bir şehirde bir çatıda duran güneş paneli, sadece elektrik üretmiyor; aynı zamanda toplumun enerjiye bakışını, çevreye yaklaşımını ve kaynak dağılımındaki eşitsizlikleri de yansıtıyor. Toplumsal bağlamda baktığımızda, güneş panelinin malzemesi yalnızca bir teknik sorudan ibaret değildir; onun üretim süreci, kullanımı ve erişilebilirliği, toplumsal adalet ve eşitsizlik tartışmalarına da değinir. Güneş Panellerinin Temel Malzemeleri Güneş paneli denildiğinde akla ilk gelen malzeme silikon kristalleridir. Silikon, güneş…

Evrene Enerji Yollamak Günah Mı? Küresel ve Yerel Bir Bakış Son zamanlarda, her yerden duyduğumuz bir kavram var: “Evrene enerji göndermek.” Bir şekilde hayatımıza giren, özellikle sosyal medyanın etkisiyle giderek daha fazla yayılmaya başlayan bu düşünce, herkesin kafasında çeşitli soru işaretleri oluşturuyor. Fakat bu konuda bir şeyler hissetmek, dile getirmek, evrenle bir bağ kurmaya çalışmak günah mı? Hangi kültürlerde bu düşünce kabul görüyor, hangi inançlar bu tür uygulamaları yasaklıyor ya da yanlış buluyor? Hem global hem de yerel bir açıdan bu soruyu inceleyelim. Evrene Enerji Yollamak Nedir? Öncelikle, evrene enerji göndermekten ne kastedildiğine biraz açıklık getirelim. Bu kavram, çoğu zaman…

Elbiselerin Altına Hangi Ayakkabı Giyilir? Hem Bilimsel Hem de Pratik Bir Bakış Eskişehir’de yaşıyorum, 27 yaşımdayım ve üniversitede araştırmalar yapıyorum. Kafama takılan birçok şey var, ama bugün bir konuda oldukça netim: Elbiselerin altına hangi ayakkabı giyilir? Sıkça karşılaştığımız, ama pek de üzerine fazla düşünmediğimiz bir soru. Cevap vereyim, çünkü hem basit hem de biraz derin bir mesele aslında. Modayı, rahatlığı, fiziği ve biraz da psikolojiyi bir araya getirerek bu sorunun cevabını bulmak gayet eğlenceli olabilir. Ayakkabı Seçiminin Temel Prensipleri Öncelikle, ayakkabı seçiminin sadece estetikten ibaret olmadığını kabul edelim. Ayakkabılar, giysi kadar vücudunuzu etkiler ve görünüşünüzü belirler. Hangi elbiseyi giydiğiniz kadar,…

İçsel Bir Merakla Başlamak: Hukuk ve Zihin Arasındaki “İzai Şuur” Kavşağı Bir gün, bir akrabanızın ya da tanıdığınızın karar verme süreçlerindeki belirgin değişimi fark ettiğinizi hayal edin. Sözleşme imzalamakta zorlanan, sürekli olarak anımsamakta güçlük çeken ya da karmaşık sosyal durumlara uyum sağlamakta zorlanan birini izlerken, aklınızda şu sorular belirir: Bu kişinin içsel bilişsel süreçleri nasıl işliyor? Duyguları ve duygusal zekâ karar alma süreçlerinde ne kadar rol oynuyor? Ve hukuken bir adım atma ihtiyacı doğduğunda, bu adımı nasıl atarız? İşte bu yazıda Türkiye hukukunda bazen gündeme gelen “izai şuur davası”nın (hukuki ehliyetin korunması ve kısıtlanması davası) nasıl açıldığını, bu yasal sürecin…